index | home | introductie | cursus | afbeeldingen | woordenboek | atelier | adressen | gereedschappen| onderdelen| wetenswaardig| vragen
links | sponsors
Google
 
HET WEER­ ­ ­ FILE NIEUWS­ ­ ­ ROUTEPLANNER

Reparatie van de antieke klokken
SPAKEN IN PENNENRAD HERSTELLEN.

De Friese staart- en stoelklokken
Demonteren antieke Friese staartklok
Schoonmaken
Tappen polijsten met de hand
Verbussen
Pennenrad spaken herstellen
Sporen herstellen
Sluitschijf herstellen
Tanden ankerrad herstellen
Anker herstellen
Wekkerwerk
Datum verzetting
Monteren Antieke Friesestaartklok
Benamingen onderdelen Friese staartklok
Benamingen onderdelen Friese stoelklok

De spaken van het pennenrad van het slagwerk kunnen door de walsveer van het spoor flink inslijten (zie de foto’s 01-02)

Als we dit niet zouden herstellen, dan kunnen in het ergste geval de spaken volledig door- slijten en uit het rad breken.
Om dit te voorkomen, gaan we de spaken opvullen. In het verleden gebeurde dit vaak door stukjes messing in de ontstane gleuven te solderen. Het nadeel hiervan was dat door de kracht waarmee de walsveer telkens tegen deze gesoldeerde stukken kwam, deze eruit braken en we nog verder van huis waren. Om dit te voorkomen, kunnen we met zwaluwstaarten gaan werken.
Met deze werkwijze dienen we de slijtage echter geheel te verwijderen en daarmee verzwakken we de spaken vaak onnodig.

Een veel betere methode is om te werken met U-profielen van getrokken messing (foto 03) Deze zijn in vele maten te leveren. Klik hier voor maten en bestellijst.


Om deze profielen verantwoord te plaatsen gaan we als volgt te werk.
Eerst zoeken we het juiste U-profiel.
Hiertoe meten we de dikte van de spaak precies voorbij de slijtage (foto 04 nr. 1)




We zoeken nu een U-profiel met dezelfde of dichtstbijkomende buitenmaat (foto 05)






Vervolgens meten we de binnenmaat van het U-profiel (foto 06) en de wanddikte (foto 07)
In dit geval is de buitenmaat 4mm, de binnenmaat 3mm en de wanddikte 0.5mm.






Van dit profiel zagen we vier stuken met een lengte (foto’s 08 en 09) die gelijk is aan de lengte gemeten van het begin van de spaak tot aan het einde van de uitslijting (foto 4 nr. 4)
We vijlen vervolgens de spaken op de maat van de binnenzijde van het U-profiel. We vijlen dus een halve mm van zowel de bovenkant van de spaak (foto 4 nr. 2) als van de zijkanten (foto 4 nr. 3). We halen dus niet meer materiaal weg dan strikt noodzakelijk is. Zorg er voor dat de profielen er strak over heen gaan.
Ten slotte meten we de hoogte van de spaak (foto 4 nr. 5) en vijlen de profielen op dezelfde maat, zodat we hier later niet meer aan hoeven te vijlen, wat met het oog op de pennen erg lastig zou zijn.

Als de profielen goed passen en aan de kant waar het spoor komt mooi gelijk met het rad liggen, dan solderen we ze met soldeertin op de spaken. Persoonlijk gebruik ik purina soldeer- vet in plaats van S 39 als soldeerwater. Dit is veel minder agressief en bij goed gebruik werkt het prima (foto 10). Maak na het solderen de gesoldeerde onderdelen zeer goed schoon met een ontvetter( bijv. wasbenzine ). Dit gebeurt lang niet altijd, met als gevolg dat er veel roest op de gesoldeerde plaatsen ontstaat.




We vijlen ten slotte de zijkant waar de walsveer tegenaan komt enigszins schuin (foto 11), zodat de walsveer goed tegen de spaken rust (foto 12).
foto 01 spaken herstellen foto 02 spaken herstellen foto 03 spaken herstellen foto 04 spaken herstellen foto 05 spaken herstellen foto 06 spaken herstellen foto 07 spaken herstellen foto 08 spaken herstellen foto 09 spaken herstellen foto 10 spaken herstellen foto 11 spaken herstellen foto 12 spaken herstellen


­ top     


copyright ©