index | home | introductie | cursus | afbeeldingen | woordenboek | atelier | adressen | gereedschappen| onderdelen| wetenswaardig| vragen
links | sponsors
Google
 
HET WEER­ ­ ­ FILE NIEUWS­ ­ ­ ROUTEPLANNER


DATUM VERZETTING ANTIEKE FRIESE KLOKKEN.

Cursus


Bij antieke Friese staart- en stoelklokken en ook vele andere antieke klokken die zijn uitgerust met een maan en datum, kunnen we niet zelf bepalen of we deze tegelijkertijd laten verspringen.
Ik zal u aan de hand van een aantal voorbeelden laten zien waarom dit niet mogelijk is.

Op foto 1 zien we een Friese staartklok met maan en datum, waarbij de datum wordt aangegeven door middel van een wijzer (foto 3).







Draaien we de plaat om (foto 4), dan zien we aan de achterkant het datumwerk, bestaande uit (a) het datumrad, (b) het datum/maan verzetrad, (c) de maanschijf en (d) de pen waarmee zowel het datumrad als de maanschijf verzet worden.
Als we nu het verzetrad verdraaien, dan zien we dat eerst het datumrad wordt verzet en enige tijd later de maanschijf.
Aangezien de datum belangrijker is dan de stand van de maan, stellen we het datumwerk zó af dat de datum om ongeveer middernacht verzet wordt. In de meeste gevallen zal het uurwerk er ongeveer 2 uur over doen. Daarom laten we de verzetting om 11 uur s ‘avonds beginnen.
De meest logische verklaring is dat het kracht kost om de schijven te verzetten en de maker ervoor gekozen heeft om de krachten te verdelen.
Er zijn echter ook uurwerken waarbij zowel de datum als de maan op vrijwel dezelfde tijd verspringen.

Dit zien we bij de volgende klok (foto 5). Dit uurwerk heeft voor de datumaanwijzing geen wijzer maar een schijf.




















Bekijken we hier de achterkant (foto 9), dan zien we dat het verzetrad zó geplaatst is dat zowel de datum als de maan ongeveer tegelijkertijd zullen verspringen.











Bij de laatste klok (foto 11) heeft de maker ervoor gekozen een tijdsverschil van 12 uur tussen het verzetten van de schijven aan te brengen, zodat de datum om 12 uur s ‘nachts en de maan om 12 uur ‘s middags verspringt.









Als u regelmatig dit soort uurwerken onder ogen krijgt, zult u merken dat iedere klokkenmaker zo zijn eigen methode had.

foto 01 datum verzetting Friese klokken

foto02 datum verzetting Friese klokken

foto03 datum verzetting Friese klokken

foto04 datum verzetting Friese klokken

foto 05 datum verzetting Friese klokken

foto06 datum verzetting Friese klokken

foto07 datum verzetting Friese klokken

foto08 datum verzetting Friese klokken

foto09 datum verzetting Friese klokken

foto10 datum verzetting Friese klokken

foto11 datum verzetting Friese klokken

foto12 datum verzetting Friese klokken

­ top


copyright ©