Waarom staat er een IIII in plaats van een IV op een wijzerplaat?

Volgens de eerste verklaring heeft de kwestie IIII of IV vooral te maken met esthetische overwegingen: de symmetrie van de wijzerplaat is groter als er 'volle' cijfers (XII, VII en VIII) op regelmatige afstanden van elkaar staan. Daarnaast kunnen de IV en de VI gemakkelijk door elkaar worden gehaald, doordat niet altijd direct duidelijk is of cijfers aan de onderkant van de wijzerplaat op hun kop staan of niet. Dat probleem geldt minder voor de IX en de XI.

Onder Britse klokkenmakers doet een tweede verklaring de ronde. Of deze juister is, weet niemand, maar hij is in ieder geval kleurrijker.

De eerste modern ogende klok werd rond 1370 voor Koning Karel V van Frankrijk, bijgenaamd de Wijze, gemaakt door de Franse klokkenmaker Henry de Vick.
Nu was Karel in veel opzichten wijs. Hij was bijvoorbeeld zo wijs om bijna al het land dat de Engelse Koning Edward III had buitgemaakt weer terug te veroveren en ook deed hij veel goeds voor Frankrijk. Maar zijn vroege scholing was nogal verwaarloosd. Omdat hij de reputatie een wijs man te zijn natuurlijk erg graag in stand hield, vond hij het nogal belangrijk om een geleerde indruk te maken en wilde hij graag over alles kunnen meepraten. Hij schijnt op dit punt nogal gevoelig geweest te zijn.

Toen Henry de Vick bij de Koning informeerde of het uurwerk geheel aan de wensen voldeed, ontstond het volgende gesprek.

‘Ja, de klok werkt goed’, zei Karel.
‘Maar de cijfers op de wijzerplaat zijn fout’, voegde hij eraan toe, in een poging een fout aan te        wijzen in iets waar hij helemaal geen verstand van had.
‘Hoe bedoelt u, Majesteit’?
‘Die IV moet natuurlijk een IIII zijn’.
‘U heeft het mis, majesteit’, zei De Vick.
‘Ik heb het nooit mis’, bulderde de Koning.
‘Neem die klok mee en verbeter het!’.

En het werd verbeterd, en sinds die dag is de 4 op een wijzerplaat nog altijd IIII in plaats van IV. Deze traditie wordt ook nu nog steeds trouw gevolgd.

bron: http://www.nielsbatenburg.nl