Klik op de kleine foto's voor vergrotingen.

De "ROLLIMAT" polijstmachine (foto's 01 t/m 03) is een ideale machine om rechte tappen te polijsten.
Hij is niet geschikt voor tappen van antieke klokken, zoals de Friese staart- en stoelklokken. Deze moeten namelijk bol zijn, maar bij de bespreking van deze klokken kom ik hier nog op terug.

Als u de machine niet kent, is het handig om op foto 01 te klikken en deze pagina uit te printen. Dan leest de rest makkelijker.

Het polijsten met deze machine is erg eenvoudig. Toen ik hem kocht, zat er echter in het geheel geen gebruiksaanwijzing bij en dat heeft toch wel voor een paar verrassingen gezorgd die ik u wil besparen.

We nemen een rad waar de tap van gepolijst moet worden (foto 04).

Deze meten we op (foto 05). In dit geval is de tap 1.6 mm.

Nu stellen we de tappencentreerschijf 5 zó dat de uitholling waar 1.6 bij staat recht onder de centreeras ligt (foto 06). Dit doen we door de hendel 6 naar beneden te drukken en de centreerschijf te verdraaien, totdat hij in de goede stand staat. Als we de hendel los hebben gelaten, voelen we aan de schijf of hij ook echt vergrendeld is door te proberen hem heen en weer te draaien.

Door de moer 8 naar rechts te draaien, wordt de widiaschijf van de centreerschijf verwijderd en komt er voldoende ruimte vrij om het rad op zijn plaats te brengen (foto 07).
Nu draaien we de moer 8 (foto 08) naar links, totdat we voelen dat hij geen tegendruk meer geeft. Dit is het moment dat de widiaschijf tegen de tap aankomt. Het is nu erg belangrijk dat u de moer niet verder naar links draait. Ik was de eerste maal namelijk in de veronderstelling dat de maat die op de centreerschijf staat óók de maat is van de tap nadat hij gepolijst is.
Dit is echter geenszins het geval. De maat die op de centreerschijf staat is de maat die er voor zorgt dat het rad waarvan u de tap gaat polijsten zuiver in het midden staat en dus niet gaat slingeren.
Als u nu moer 8 verder losdraait en de tap is niet al te hard, dan heeft u kans dat u de helft van de dikte van de tap weggepolijst heeft voordat u het merkt.

We moeten er dus voor zorgen dat de widiaschijf niet méér materiaal kan verwijderen dan noodzakelijk is.
Dit bereiken we door er voor te zorgen dat de widiaschijf niet verder kan.
We draaien daarom de moer zover los, dat hij nog juist vast zit. In dit geval zal de schijf alleen polijsten en niets van de tap afhalen.
Is de beschadiging van de tap ernstiger, draai dan de moer een of twee mm naar links op het moment dat hij los gaat zitten en herhaal dit indien noodzakelijk. Op deze manier krijgt u een perfect gepolijste tap.
Als we zover zijn, kunnen we de machine aanzetten, maar voordat we dit doen, steken we onze wijsvinger door de beugel 2 van de centreeras 3 en trekken hem naar beneden, zodat het rad op zijn plaats blijft (foto 09). We houden het rad stevig vast, zodat het niet mee kan draaien.
Dit mag namelijk beslist niet, want laat u het rad mee draaien, dan slijpt de widiaschijf een vlakke kant aan de tap.
Heeft u dit gedaan, dan kunt u de machine aanzetten. Zet hem na ongeveer 10 seconden weer uit en bekijk het resultaat.
Bij een niet al te harde tap zult u verbaasd zijn van het resultaat, maar u moet er ook niet vreemd van opkijken wanneer u bij een fors ingesleten tap van een Franse pendule enige minuten of nog langer bezig bent.
Als de tap volgens u naar wens is, dan kunt u nog een nabewerking doen door schroef 8 een à twee mm naar rechts (dus omhoog) te draaien en enige seconden met een dan zeer lichte druk na te polijsten.
Is de tap op het oog naar uw zin, dan kunt u dit controleren door er met uw nagel overheen te glijden. De kleinste oneffenheid zal u op deze wijze niet ontgaan (foto's 10 en 11).
We hebben wel een probleem als de tap langer is dan de widiaschijf dik is.
Stel u voor: u heeft een ruwe tap aan de lange kant van de as van het centrumrad (foto 12). Als u die nu gaat polijsten, dan zult u alleen dat gedeelte polijsten waar de as met de widiaschijf in aanraking komt. Het gevolg is dat het gedeelte dat niet met de widiaschijf in aanraking is geweest dus dikker blijft. Dit kunt u voorkomen door tijdens het polijsten het rad langzaam omhoog te halen. Op het moment dat u voelt dat er geen contact meer is met de widiaschijf gaat u weer langzaam naar beneden en dit blijft u herhalen tot de as gepolijst is.