index | home | introductie | cursus | opleiding | afbeeldingen | woordenboek | atelier | adressen | gereedschappen| onderdelen| wetenswaardig| vragen
links | sponsors
Google
 
Ultrasone reinigingsmachine

HET WEER­ ­ ­ FILE NIEUWS­ ­ ­ ROUTEPLANNER

Draaibank
Draaibeitels
Vijl:
Tappenvijl:
Tappen polijst machine:
Ultrasoon reinigingsmachine
Verenwinder (horloges)
Verenwinder (klokken)
Verbusapparaat
Wijzerplaatpoten soldeerapparaat:

Naar gereedschapkennis
Naar schoonmaken



Reiniging van onderdelen met behulp van het ultrasoon reinigingsbad.

Voor ik ga uitleggen wat ultrasoon reinigen is, eerst enige waarschuwingen.
Als u een ultrasoon vult, zorg dan dat de netstekker uit het stopkontakt is.
Kom nooit met uw handen in de vloeistof als het ultrasoon aan staat. Dit is namelijk zeer slecht voor uw botten.
Zet een ultrasoon nooit aan als er geen of te weinig vloeistof in zit. Dit kan het apparaat ernstig beschadigen.

Wat is ultrasoon?
Onder ultrasoon verstaat men frequenties die boven de menselijke gehoorgrens van ca. 18 kHz liggen. De frequenties die worden gebruikt voor ultrasoon reinigen, liggen tussen 20 kHz en 150 kHz. Voor de meeste reinigingstoepassingen volstaat veelal een frequentie die ligt tussen de 20 kHz en 50 kHz.
Hogere frequenties worden gebruikt voor precisiereiniging en/of indien het de reiniging betreft van zeer delicate onderdelen.
Ultrasoon energie zorgt voor een reiniging tot diep in de porin, zonder te krassen, te borstelen of schrapen.

Het principe van ultrasoon reinigen is gebaseerd op de voortplanting van geluid door een geleidend medium. In samendrukbare media, zoals lucht en de meeste vaste stoffen, wordt een geluidsgolf continu overgedragen. Bij niet samendrukbare media, zoals water, is er echter alleen continue overdracht van geluidsgolven als de amplitude (geluidssterkte) relatief laag is.
Als de amplitude toeneemt, ontstaat er een negatieve druk in de gebieden van verspreiding die de vloeistof "breekt", waardoor er waterstofbelletjes ontstaan. Dit verschijnsel noemen we ook wel cavitatie. Komt het cavitatiebelletje vervolgens in een compressie van een geluidsgolf terecht, dan begint deze onder invloed van de positieve druk te trillen. Het belletje zal vervolgens groeien tot een onstabiele afmeting en in de vervolgfase uiteindelijk imploderen (een implosie is het tegenovergestelde van een explosie). In plaats van een snelle ontploffing naar buiten toe, is er bij een implosie sprake van het in elkaar klappen, wat resulteert in cavitatie. Deze implosies veroorzaken microstromingen in de reinigingsvloeistof. Het imploderen van tienduizenden cavitatiebelletjes en de daarmee gepaard gaande microstromingen in een door hoogfrequente geluidsgolven geactiveerde reinigingsvloeistof, geeft uiteindelijk het effect dat "ultrasoon" wordt genoemd.

Het maximaliseren van het ultrasone reinigingsproces.
De effectiviteit van het ultrasoon reinigingsproces is afhankelijk van een aantal procesparameters. Dit zijn naast de keuze van frequentie onder andere tijd, temperatuur en reinigingsmiddel.

Temperatuur.
Temperatuur is de belangrijkste parameter om de intensiteit van de cavitatie te maximaliseren, omdat veel vloeistofeigenschappen hiervan afhankelijk zijn. Zo geeft een verandering in de vloeistoftemperatuur bijvoorbeeld een verandering in viscositeit, in vloeistofdruk en in de oplosbaarheid van gas in vloeistof.

Viscositeit.
De viscositeit van de reinigingsvloeistof dient minimaal te zijn om een optimale cavitatie te kunnen genereren. Viskeuze vloeistoffen reageren niet snel genoeg bij het genereren van cavitatie en implosies.

Gas in vloeistof.
Voor een effectief cavitatieproces dient de hoeveelheid gas in de reinigingsvloeistof minimaal te zijn. De aan de reinigingsvloeistof toegevoegde ultrasoon energie zal het in de vloeistof aanwezige gas (lees zuurstof) omzetten in gasbellen en hierdoor blijft er minimale energie over voor het genereren van cavitatie. Het is dan ook belangrijk om, voordat er een aanvang wordt gemaakt met het reinigen, de vloeistof goed te "ontgassen"; pas dan is het cavitatieproces optimaal.

Ultrasoon reinigingsapparaten worden door uurwerkmakers veelvuldig gebruikt, maar ook in ziekenhuizen vindt men ze, voor het schoonmaken van o.k. sets als voorbereiding op de desinfectie en sterilisatie, in de industrie en eigenlijk overal waar het van belang is voorwerpen zeer goed te reinigen.
Een ultrasoon reinigingsbad bestaat uit een bak waarin vloeistof in trilling gebracht wordt. Om dit te doen is wat elektronica (oscillator) nodig om een wisselspanning met een ultrasone frequentie (44 KHz) te genereren. Deze wisselspanning wordt overgebracht op n of meer ceramische schijven. Deze schijven vervormen de door de timer aangeboden wisselspanning met dezelfde frequentie (Pizo effect).
Door de ceramische schijven onderop de roestvrijstalen bak te kitten, wordt de mechanische trilling overgebracht op de bak en de vloeistof. Doorgaans heeft een ultrasoon een timer die tot 30 min. kan worden ingesteld, soms is er ook een verwarming voor de vloeistof. Een warme vloeistof werkt sneller dan een koude. Bij oude ultrasoons kan de oscillator in een apart kastje zijn ondergebracht, bij de moderne is de elektronica meestal onder de bak geplaatst.
Als het bad wordt aangezet, ontstaan in de vloeisof sterke trillingen die kleine vacum bellen laten ontstaan, waardoor vuil van zelfs microscopische grootte dat in de vloeistof kan oplossen zeer snel van het oppervlak los laat. Dit soort apparaten zijn in zeer veel verschillende maten te koop.

Onderdelen die elkaar raken tijdens reinigen in het ultrasoon kunnen op die plaatsen dof worden door het steeds tegen elkaar aan trillen.
Zet een ultrasoon uit alvorens de onderdelen met de hand eruit te halen; nog beter is een netje of een rechthoekig zeefje te gebruiken. Ook kan men werken met Pyrex bekers gevuld met schoonmaakvloeistof die in water in het ultrasoon worden gezet. Zo kan men besparen op het reinigingsmiddel en makkelijk wisselen van verschillende reinigingsmiddelen. Deze methode is ook makkelijk wanneer men zeer kleine onderdelen moet reinigen.

Schoonmaakvloeistoffen voor het ultrasoon reinigen.
Voor het ultrasoon zijn in de handel zeer veel verschillende oplossingen te koop voor veel verschillende doeleinden.
Voor het schoonmaken van uurwerken zijn baden geschikt die bij voorkeur ontwikkeld zijn voor messing en staal. De schoonmaakvloeistoffen zijn onder te verdelen in baden op oliebasis en op waterbasis.
Denk bij aanschaf ook aan het milieu.
Baden op waterbasis zijn over het algemeen minder milieubelastend; informeer bij aanschaf hoe het op verantwoorde wijze moet worden afgevoerd, naar de schadelijkheid van de vloeistof, de dampen en wat te doen bij oog- of huidcontact. Het verderop beschreven schoonmaakbad is ook in het ultrasoon zeer goed bruikbaar en heeft een langdurige werking.
Men neme:
  • 5 liter water
  • 1 liter ammonia 0,5 liter spiritus
  • 0,5 eetlepel zout
  • 0,5 eetlepel groene zeep
  • 0,25 liter schoonmaakazijn
Omdat groene zeep en zout niet zo goed oplossen in koud water is het handig voor het mengen een liter water even apart te koken en de groene zeep en het zout eerst hierin op te lossen.
Daarna kan de rest van het water en de andere vloeistoffen toegevoegd worden. De schoonmaakvloeistof werkt goed in het ultrasonische reinigingsbad, zeker als de vloeistof verwarmd wordt.

Schoonmaken met een ultrasoon.
Na het uiteen nemen van de verschillende onderdelen van het uurwerk kunnen ze in een mandje of geregen aan een stukje binddraad in het ultrasoon. Meestal is 30 min. voldoende om de onderdelen goed schoon te krijgen. Doe niet teveel onderdelen tegelijk in de bak, want de werking van het ultrasoon wordt vrijwel nihil als er teveel gewicht in de bak zit. Uiteraard is dit afhankelijk van de maat, de kwaliteit en het vermogen van het ultrasoon.
Als u gebruikt heeft gemaakt van een bad op waterbasis, dan moet u de onderdelen na behandeling goed spoelen met heet water. Vervolgens goed drogen bijvoorbeeld onder een fhn. Zelf gebruik ik hiervoor altijd de afgedankte haardroogkap van mijn vrouw.
­ top

copyright